Blog

  • Publicaties

Nash-evenwicht

Gepubliceerd op 12 februari 2015

Iedereen kent het verhaal van het dilemma van de gevangene. Twee verdachten worden opgepakt, zijn schuldig, maar dat kan niet bewezen worden. Ze hebben er baat bij dat ze geen schuld bekennen en daarmee weer vrij man zijn. Elke verdachte denkt echter in zijn eigen voordeel, waardoor de ze allebei schuld bekennen in de hoop op een lichte straf. Op deze manier is er voor beide verdachten een suboptimale uitkomst. Men had beter kunnen samenwerken dan bekennen, maar men kiest dan voor het eigen voordeel. De suboptimale uitkomst van het “prisoner’s dilemma” staat ook bekend onder de term Nash-evenwicht.

De vertegenwoordigers van de nieuwe Griekse regering gaan om de tafel bij de Europese top in Brussel. Griekenland heeft aangegeven dat ze willen heronderhandelen over de afspraken die gemaakt zijn. Feit is dat Griekenland niet aan de voorwaarden van de Trojka heeft voldaan, zoals ze bij het verstrekken van het noodkrediet zijn opgesteld. Als Griekenland en Europa echter zo doorgaan, zal het uiteindelijk uitmonden in een situatie waarin Giekenland schulden helemaal niet terug betaalt en dus failliet gaat. De Grieken wijzen er inmiddels subtiel op dat Duitsland in de 20e eeuw ook drie keer failliet ging.

Als we terugdenken aan het prisoner’s dilemma zal Europa willen samenwerken met de Grieken en zal er heronderhandeld worden over voorwaarden. Want wat als Europa zich heel stug opstelt en tegen de Grieken zegt dat het buigen of barsten is? Dan moeten de Grieken zich onvoorwaardelijk conformeren aan de eisen die van buiten haar landsgrenzen gesteld worden. Ze zullen daar niet voor kiezen, want waarom zitten ze anders aan de onderhandelingstafel? Uitkomst zal waarschijnlijk een afboeking op Griekse schulden zijn, een eventuele ‘Grexit’ (maar dit hoeft niet per definitie) en een periode van heftige schommelingen op de financiële markten. We kunnen daarna dan wel verder met een schone lei.

Stel dat Griekenland zich hard opstelt en toch geen concessies wil doen. Ze keren dan onverrichter zaken terug naar hun thuisland en ergens in de komende maanden kan zij niet meer aan haar verplichting voldoen. De Trojka kan de Grieken dan alsnog redden, maar dan zonder dat het Griekenland kan dwingen om zich te houden aan de eerder gemaakte afspraken. De Trojka zal dit natuurlijk nooit doen zonder pressiemiddel, waardoor een Griekse afboeking op schulden en een mogelijke ‘Grexit’ wederom de vermoedelijke uitkomst is.

Uiteraard zijn er allerlei tussenoplossingen waardoor de Grieken en de Trojka de samenwerking vinden, waarbij in dit geval de samenwerking leidt tot een Nash-evenwicht. Misschien is kwijtschelding van (een deel van) de schulden zo gek nog niet.